Thijs Verlangen (what’s in a name) schrijft een boek: “pas op, dit boek maakt je rijk”. So far so good. Dit is typisch zo’n titel die tot clickbait zou leiden online, want wie wil er niet rijk worden. Maar ik kreeg natuurlijk, qualitate qua, de vraag, mag dat? Mag de actie van Verlangen in het licht van de vaste boekenprijs?

U gelooft het niet, maar voor dit soort vragen mag je me ’s nachts wakker maken. Vandaar dus geen column over principes en vergezichten, maar gewoon simpel en saai juridisch.

Het spectrum beweegt zich tussen twee uitersten. Het ene uiterste wordt bepaald door de verboden die zijn neergelegd in de Wet op de vaste Boekenprijs. Daarin is bepaald dat je geen korting mag geven op de (door de uitgever) vastgestelde prijs. Dan gaan we de ui pellen. Wie is de uitgever? Dat is blijkbaar “Verlangen Finance” en die heeft zo blijkt uit de online vermeldingen een prijs vastgesteld van € 24,99. So far so good. Eenieder die het boek verkoopt, dus ook Verlangen zelf, moet zich aan deze prijs houden.

Maar Verlangen heeft een slimmigheidje bedacht: Zijn belofte: je krijgt het aankoopbedrag terug als je het niet binnen een jaar hebt terugverdiend. Is dit toegestaan?

Dan wordt het een beetje ingewikkeld. Je mag niet zo maar korting geven, dat heet in juridische kringen “een op geld waardeerbaar voordeel”. En er is al herhaaldelijk door het Commisariaat voor de Media beslist dat het bieden van een kans een op geld waardeerbaar voordeel is. Dan komt de vraag, is het wel of niet terugverdienen van de aanschafprijs binnen een jaar een kans? Ik zou zeggen van wel, even afgezien van het feit dat mensen natuurlijk gaan roepen dat ze het niet hebben terugverdiend ook al hebben ze dat wel. Dat maakt het al iets minder een kans. Een uitkomst die je zelf kunt bepalen is geen kans immers? Maar toch zou ik grosso modo denken dat dit het aanbieden is van een op geld waardeerbaar voordeel.

Maar dan de andere kant van het spectrum. Niets staat Verlangen in de weg om het boek gratis weg te geven. Een van de grappige aspecten aan de wet is dat je geen korting mag geven, zelfs geen eurocent, maar je mag een boek wel gratis weggeven, dus 100% korting mag wel, 0,1% korting mag niet. Juridische wegen zijn vaak ondoorgrondelijk. Als mijn kinderen mij een vraag stellen, dan riposteer ik blind met: dat hangt er van af.

Het netto effect van wat Verlangen doet is het op termijn gratis weggeven van het boek. Als hij had gezegd dat je na een jaar zonder het boek te hebben terugverdiend alsnog een korting van 10 euro zou krijgen zou hij zeker fout zitten. Maar nu geeft hij 100% korting.

Wat is dan het antwoord meester Bousie? Degene die mij de vraag stelde wilde een keihard oordeel. Nou dat ga ik niet geven. Een beetje juridisch advies immers begint met het voorbehoud “in beginsel”. Nou daar komt ie dan. In beginsel lijkt me dit gewoon

toegestaan. Juristen die wat voorzichtiger zijn dan ik, zouden het nog aarzelender formuleren: “dit standpunt is pleitbaar”.

Hans Bousie