Ik kan ook nooit een weekje weg. Vorige week liep ik (een deel van) het Pieterpad met mijn oudste zoon en zag ik vanuit mijn ooghoek het nieuws over Overamstel en Storytel langskomen. Storytel neemt Overamstel Uitgevers over. En dat werd natuurlijk meteen geframed als een mooie stap richting de toekomst van storytelling. Een prachtig woord trouwens. Maar daar doorheen hoor ik altijd de echo van: meer controle over content en distributie.

Want Storytel verkoopt allang niet meer alleen audioboeken. Het bedrijf wil de Netflix van verhalen worden. Niet alleen het platform bezitten, maar ook de boeken, de auteursrechten en liefst de hele keten ertussenin. Dat is strategisch slim. Als je de content bezit, ben je minder afhankelijk van anderen — lees: je hoeft minder dure licenties af te nemen — en kun je exclusieve titels aanbieden aan je abonnees.

Overamstel past perfect in dat plaatje. Een sterke uitgeverij, bekende imprints, een mooi auteursbestand en een stevige positie in Nederland. Voor Storytel is dit dus ook het veiligstellen van grondstoffen

Maar dan is er ook nog het perspectief van Overamstel. Want achter elk persbericht over visie, synergie en gezamenlijke ambities zit meestal ook een spreadsheet. En ergens in die spreadsheet staat een bedrag waar aandeelhouders blij van worden. Is deze deal dus ook gewoon een manier om te cashen?

Natuurlijk. En daar is helemaal niets mis mee. Als je jarenlang hebt gebouwd aan een succesvol bedrijf en er klopt een internationale speler aan met een goed gevulde portemonnee, dan is luisteren niet per definitie verraad aan de literatuur — of breder nog: aan cultuur. Het heet ondernemen.

De romantische versie van het verhaal is dat Overamstel en Storytel samen de toekomst van verhalen vormgeven. De zakelijke versie is dat de een meer content wil bezitten en de ander een mooi moment ziet om waarde te verzilveren. En laten we eerlijk zijn: Cees Wessels, de muziekman achter Overamstel, is inmiddels dik in de tachtig. Dan wordt de horizon vanzelf wat korter.

Toch is een interessante vraag niet of Storytel strategisch handelt of dat aandeelhouders geld verdienen. Dat doen ze allebei. De echte vraag is wat er gebeurt als steeds meer uitgevers onderdeel worden van platforms.

Overal zien we verticale integratie. Platforms nemen contentaanbieders over of gaan zelf content maken. Daarmee halen ze efficiëntie in de keten, maar vaak ook een stukje dynamiek uit de markt. Dat is waarschijnlijk onontkoombaar. Muziekstreaming ging voor, video volgde en nu zien we hetzelfde gebeuren in boekenland.

Die vraag hoorde je ook voortdurend doorsijpelen in het interview dat Boekblad had met Martijn Griffioen van Overamstel. Want als distributie, data en content steeds meer onder één dak terechtkomen, verandert uiteindelijk ook de manier waarop succes wordt gemeten.

Worden boeken straks uitgegeven omdat ze goed zijn, of omdat ze lekker streamen? Of nog iets korter door de bocht: wordt straks de definitie van een goed boek dat het lekker streamt? Dat klinkt misschien cynisch, maar het is een vraag die de komende jaren alleen maar relevanter wordt.

Hans Bousie